Jeśli ktoś podszywa się pod pracownika banku, prosi o dane logowania, kody BLIK lub przesyła fałszywe linki do płatności – reaguj natychmiast. Banki w Polsce traktują takie sytuacje jako incydenty bezpieczeństwa i mają obowiązek przyjąć zgłoszenie, zabezpieczyć środki oraz poinformować właściwe służby.
Zgłoszenie próby wyłudzenia pieniędzy w banku
W przypadku otrzymania podejrzanego e-maila, SMS-a lub telefonu od osoby podszywającej się pod pracownika banku, najważniejsze jest zachowanie spokoju i kontakt wyłącznie przez oficjalne kanały.
- Zadzwoń na infolinię banku, korzystając z numeru podanego na oficjalnej stronie lub w aplikacji. Powiedz, że chcesz zgłosić próbę oszustwa. Konsultant sprawdzi, czy komunikat pochodził z systemu banku i pomoże w dalszych krokach.
- Nie korzystaj z linków w otrzymanej wiadomości ani telefonów podanych przez oszustów. Nigdy nie klikaj w linki prowadzące do logowania lub płatności — zgłoszenie wykonuj niezależnie.
- Jeśli bank umożliwia zgłoszenie e-mailowe lub przez formularz, wyślij opis sytuacji i załącz zrzuty ekranu podejrzanej wiadomości, nawet jeśli dzwoniłeś na infolinię. Zawsze upewnij się, że adres, na który piszesz, pochodzi z oficjalnej strony banku.
- Poproś o blokadę konta, karty lub dostępu, jeśli istnieje ryzyko, że podałeś dane logowania lub numery autoryzacyjne. Bank ma obowiązek zabezpieczyć Twoje środki i pomóc w zmianie danych dostępu, jeżeli nie możesz z jakiegoś powodu zrobić tego samodzielnie w aplikacji bankowej lub bankowości elektronicznej.
Banki traktują każde zgłoszenie poważnie. W praktyce takie zgłoszenia trafiają do zespołów bezpieczeństwa (Security Operations Center), które analizują incydent i przekazują informacje do CERT Polska lub Policji.
Co przygotować przed zgłoszeniem?
Aby bank mógł skutecznie zareagować, przygotuj komplet informacji. Dzięki temu pracownik bezpieczeństwa szybciej oceni sytuację. Warto zebrać i przygotować następujące komunikaty:
- pełny zrzut ekranu wiadomości (SMS, e-mail, komunikator),
- adres strony lub link, na który kierowała wiadomość (skopiuj go, ale nie otwieraj),
- data i godzina otrzymania wiadomości lub telefonu,
- numer telefonu lub adres e-mail nadawcy,
- informacja, czy ujawniłeś dane logowania, kody, numer karty lub wykonałeś przelew,
- w przypadku przelewu zapisz numer rachunku odbiorcy i kwotę transakcji.
Nie usuwaj wiadomości, SMS-ów ani historii połączeń, dopóki sprawa nie zostanie wyjaśniona.
Sprawdź zabezpieczenia konta
Po zgłoszeniu incydentu pracownik banku poinformuje Cię o dalszych krokach. W zależności od konkretnego przypadku i etapu, na którym została powstrzymana próba wyłudzenia, obejmują one:
- zastrzeżenie karty,
- zmianę hasła do bankowości internetowej,
- zmianę metody drugiego etapu weryfikacji 2FA,
- weryfikację historii transakcji (nawet drobne przelewy testowe mogą wskazywać na próbę kradzieży),
- zablokowanie dostępu do konta lub aplikacji do czasu potwierdzenia bezpieczeństwa,
- zastrzeżenie numer PESEL, jeżeli jeszcze tego nie zrobiłeś.
Jeśli w wyniku próby oszustwa doszło do nieautoryzowanej transakcji, zgodnie z ustawą o usługach płatniczych oraz wytycznymi PSD2 bank ma obowiązek niezwłocznie zwrócić środki, o ile klient nie działał rażąco niedbale. W praktyce decyzja o zwrocie podejmowana jest po wstępnej analizie zdarzenia, dlatego istotne jest dokumentowanie również komunikacji z bankiem, gdyby nastąpiła odmowa zwrotu środków i konieczna była interwencja Rzecznika Finansowego.
Czemu warto zgłaszać każdą próbę wyłudzenia
Zgłoszenie nawet drobnej próby ma realne znaczenie. Banki i CERT Polska analizują te incydenty, tworząc system wczesnego ostrzegania przed nowymi metodami oszustw. Każde zgłoszenie trafia do baz incydentów, które pozwalają szybciej:
- blokować fałszywe domeny i strony logowania,
- dezaktywować konta używane przez oszustów,
- informować klientów o nowych zagrożeniach,
- usprawniać systemy filtrowania podejrzanych wiadomości.
CERT Polska prowadzi publiczną Listę Ostrzeżeń z aktualnie wykrywanymi oszustwami (cert.pl/lista-ostrzezen). Zgłoszenia z banków i użytkowników stanowią główne źródło tych danych. Twoje zgłoszenie nie jest więc jedynie formalnością. To element systemu bezpieczeństwa, który działa tym lepiej, im więcej osób reaguje na próby wyłudzenia i zgłasza je bankom oraz odpowiednim instytucjom.
